Kitap Tavsiyeleri – İrrasyonel, Stuart Sutherland

İrrasyonel kitap tavsiyesi yazımın bir fotoğrafı

Kitap Tavsiyeleri – İrrasyonel, Stuart Sutherland

Bu hafta odak noktamızı İrrasyonel‘e çevirdik.Öncelikle Tevfik Uyar’a teşekkürlerimi bir borç bilirim. Çünkü kendisi Havacılıkta İnsan Faktörleri dersimizin, vize ve finallerini, kitabın kısımlarına göre uyarladı ve  ”Kitap Tavsiyeleri – İrrasyonel, Stuart Sutherland” başlığı altında kitabı sizinle paylaşmama vesile oldu diyebilirim.Kendisi aynı zamanda bu kitabın çevirmeni.

Hangisi daha muhtemel: Mavi gözlü annenin kızının mavi gözlü olması mı, yoksa mavi gözlü kızın annesinin mavi gözlü olması mı? Sigara içmek akciğer kanseri riskini on, ölümcül kalp hastalığı riskini ise iki kat artırıyorsa akciğer kanserinden ölen tiryakilerin sayısı kalp hastalığı sonucu ölen tiryakilerden daha mı çok? Bir işi iyi yaptıkları için insanları ödüllendirmek faydalı mı? Bir psikoloji deneyi için, birine öldürücü olabilecek şoklar vermeyi kabul eder miydiniz? Dönme dolaba binmek mi yoksa bisiklet sürmek mi daha tehlikeli?
Kitabın isminden dolayı tetikte değilseniz, bu sorulara verdiğiniz yanıtlardan bazıları muhtemelen irrasyonel. Dahası, tüm soruları yanıtladıysanız kesinlikle irrasyonelsiniz, çünkü kimisinde yanıt vermeye yetecek kadar bilgi yok. Mutlaka bir yargıya varma ihtiyacı ise irrasyonelliğin sık rastlanan sebeplerinden biri. / Kitabın Arka Sayfasındaki Açıklama

Stuart Sutherland’in İngiltere’de kült haline gelmiş ve yıllardır çok satanlar listesinde bulunan kitabı İrrasyonel, yakın zamanda konuya ilişkin yapılmış pek çok psikoloji deneyinden ve gündelik yaşamdan çoğu zaman sizi şaşkınlığa sürükleyecek örnekler sunarak, irrasyonelliğin yaygınlığını ve olağanlığını gözler önüne seriyor. Yanlış gözlem, uyum gösterme ihtiyacı, yersiz tutarlılık, kanıtları gözardı etmek, hatalı neden sonuç ilişkileri kurmak ya da aşırı özgüven gibi bizi irrasyonel kararlara sürükleyen sebepleri ortaya koyuyor ve Pearl Harbour bombardımanından şampuan reklamlarına kadar pek çok farklı olayı inceleyerek, “içimizdeki düşmanın” nelere neden olabileceğini gösteriyor.
/ Arka Sayfa Tanıtım Bülteni

İrrasyonel kitabı, kitaptaki irrasyonel davranışlar örnekleri eşliğinde size bir nevi ”rasyonel insan olabilmek” felsefesinin temellerini atıyor. Peki nedir bu rasyonel insan olabilmek ? Aslında kabaca tanımlarsam akıl, mantık ve istatistiğin dışına çıkmayan, hâkim insan türü diyebilir, hatta rasyonel insan olmanın zorluğunu zihnimde canlandırınca ermiş insan olmakla dahi bağdaşlaştırabilirim.

 

Kitapta en çok ilgimi çeken bölümlerden biri…

İnsanlar sıklıkla,hakikati öğrenmek yerine inançlarında tutarlı kalabilmek için çabalarlar. Geçtiğimiz sayfalarda ele aldığımız hale etkisi bunun bir örneğidir. Eğer bir insanın algılanabilir (bulunabilir) iyi bir özelliği varsa,diğer özellikleri hakkında görüşleri etkilenir, Yani diğer özelikler başkalarının gözünde bu özelliğe uyacak şekilde eğilip bükülürler. İnsanlar karşılarındaki iyi ve kötünün bir karışımı olarak değil, tutarlı bir bütün olarak görmeye çalışırlar.

Hale etkisi, bir şeyin tamamen iyi ya da tamamen kötü görmekten bir kârımız olmasa bile ortaya çıkabilir ve işin içine büyük yatırımlar girdiğinde tutarlılık için giriştiğimiz çaba daha da kuvvetli gelir. Ev arayan bir çift arzularına göre- ya da ceplerine göre – bir ev bulmak üzere yola çıkarlar ve bu amaçla evleri gezmeye başlarlar.Hepsinde ankastre mutfak gibi istedikleri ya da küçük salon gibi istemedikleri niteliklere rastlarlar. Bir özelliğini fazlaca beğendikleri eve rastlarlarsa aslında diğer özelliklerinin de fena olmadığını düşünmeye başlarlar (Hale Etkisi) ve evin yarattığı ilk intibadan da lüzumsuzca etkilenirler. En nihayetinde o evi satın almaya karar verirler.Aramaktan yoruldukları ve geçen zamandan sıkıldıkları için eve epey yüksek bir meblağı bayılırlar.

Bu alışveriş yüzünden aptal gibi hissetmemeleri için iyi yönlerini abartmak ve kötü yönlerini önemsizleştirmek gibi bir eğilim içerisine girerler. Ankastre mutfak ideal mutfak haline gelirken küçük salon ”aslında daha sıcak bir ortam yaratıyor” şeklinde yorumlanır. Tahayyüylerindeki evin geçirdiği bu başkalaşım kısmen tutarlılık arzusundan kaynaklanır. İnsanların çoğu,özellikle de fazlaca maliyete katlanmışlarsa, iyi karar aldıklarını düşünmek zorundadırlar.Zira ev ne kadar iyiyse, satın alma kararı da o kadar iyidir. Büyük miktarda paranın yanlış harcandığını düşünmek üzücü olduğundan alıcılar pek bilincinde olmayarak doğru bir şey yaptıklarını düşünmeye motive olurlar ve kendilerini bu yönde ikna ederler.Elbette bu ikna süreci irrasyoneldir, zira bir evi satın almak onu gözünüzde daha satın alınası bir hale getirmiş olsa da aslında onu olduğundan daha iyi ya da kötü yapmaz./İrrasyonel sayfa/88

 

Yukarıdaki konuya ithafen yine kitapta geçen bir konudan bahsetmek istiyorum.

  • Genç kızlara oldukça geniş bir müzik arşivi önlerine serilmiştir,
  • hepsini ne kadar sevdiklerine göre  puanlamaları istenmiştir,
  • Puanlamanın ardından en çok sevdikleri iki albüm onlara hediye edilmiştir.
  • Aradan zaman geçtikten sonra kızlardan seçtikleri iki albümü tekrardan puanlamaları istenmiştir ve
  • ikinci puanlamada kızlar, seçtikleri albümlere ilk puanlamalarına nazaran daha fazla puan vermiştir.
  • Bunun sebebiyse kendileriyle tutarlı gözükmek istiyor olmalarıdır, irrasyoneldir.

 

Kıssadan Hisse Bölümleri

”Kıssadan Hisse” bölümü örneği

Yazar Stuart Sutherland’ın her bölüm sonu koyduğu ”kıssadan hisse” bölümü adeta tüm konunun bir özeti niteliğinde bir nasihat. Bu bölümler fazlasıyla hoşuma gitti, daha çok hoşuma giden bir şey varsa o da her kıssadan hisse bölümünün sonunda, bahsettiği konuyla ilgili benim mizah olarak algıladığım madde koyması.Örneğin ”Yersiz Tutarlılık” bölümünde, genelde sigortacıların kullandığı ”önce küçük, sonra büyük ricalar” tekniğinden bahsedip, ardından kıssadan hisse bölümüne, onca ciddi maddelerin altına ”Sigortacıları eve sokmayın.” gibi absürt tavsiye girmesidir.bu, kitabı okunma evresinde keyifli kıldı diyebilirim.

Kitabı okurken, zaten tanıtım bülteninde yazan ”biri bunu bana daha önceden anlatmalıydı” söylemini kendime sık sık ettim.ayrıca The Guardian‘ın ”Bu kitabı almalısınız,her evde bir tane bulunmalı.Dahası, uygarlığımızın gelişimi adına otel odalarının başucu çekmecelerine bu kitabı koymalılar.” sözünün ne kadar yerinde olduğunu 4. bölümden sonra idrak ettim.

Kitapta 17. Bölüm olan ”Aşırı Özgüven” bölümünü 5-6 defa tekrar tekrar okuduktan sonra konuyu anca anlayabilmiştim.Konu Tevfik Uyar’a(Kitabın Çevirmeni) aktarıldığında çevirisinin kötü olduğunu açıkladı. Size tavsiyem o bölümün sadece kıssadan hisse bölümünü okuyup, geçmeniz yönünde. Herkese iyi okumalar ! Eğer sen de İrrasyonel’i okuduysan düşüncelerini aşağıdan yorum olarak ekleyebilirsin!

Meraklısına Kitap İçerikleri

  • Giriş
  • Yanlış İzlenimler
  • İtaat
  • Sosyal Uyum
  • İç Gruplar ve Dış Gruplar
  • Örgütsel Budalalık
  • Yersiz Tutarlılık
  • Ödül ve Cezanın suistimali
  • Dürtüler ve Güdüler
  • Delilleri Görmezden gelmek
  • Delilleri Çarpıtmak
  • Hatalı ilişkilendirme
  • Tıpta Hatalı İlişkilendirme
  • Neden Sonuç Yanılgısı
  • Delilleri Yanlış Yorumlamak
  • Çelişkili Kararlar ve Kötü Bahisler
  • Aşırı Özgüven
  • Riskler
  • Hatalı Çıkarımlar
  • Sezginin Faydasızlığı
  • Paranormal
  • Nedenler, Çareler ve Bedeller

 

 

Arama Sonuçları :https://cansurer.com/2018/01/01/kitap-tavsiyeleri-irrasyonel-stuart-sutherland/

Beğen  3
Yazar

İlgimi çeken bilim, felsefe, teknoloji, kampçılık ve okunası kitaplar hakkında özgün makalelerimi cansurer.com'da paylaşıyorum! YouTube içeriklerim pek yakın. Aynı zamanda Sivil Havacılık 2. Sınıf öğrencisiyim, uçakları severim, özellikle yürüyenleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yapılan Yorumlar ( 4 )